Sağlam qocalma əsasən orqanizmin özünü bərpa etmək qabiliyyətindən asılıdır və bu prosesdə yuxu mühüm rol oynayır. Lakin yuxunun keyfiyyəti yatmazdan əvvəl formalaşdırdığımız vərdişlərlə sıx bağlıdır. Axşam rejimi sirkadiyalı ritmə, həzm prosesinə, qan şəkərinin tənzimlənməsinə və orqanizmin gecə saatlarında bərpa vəziyyətinə keçməsinə birbaşa təsir göstərə bilər.
EatingWell nəşri yazır ki, həkimlər mürəkkəb və sərt qaydaların tətbiqinin vacib olmadığını, lakin sadə və ardıcıl vərdişlərin bədənə istirahət üçün düzgün siqnallar göndərdiyini vurğulayırlar.
Müntəzəm yuxu rejimi formalaşdırın
Mütəxəssislərin fikrincə, sağlam yaşlanma üçün ən vacib axşam vərdişlərindən biri hər gün təxminən eyni vaxtda yatmaq və oyanmaqdır.
Tibb elmləri doktoru Ketrin Nquyen-Vard bildirir ki, yuxunun müddəti vacib olsa da, müntəzəmlik orqanizmə istirahət etmək, yuxunu qorumaq və gecə boyu bərpa olunmaq üçün lazım olan sabit ritmi təmin edir.
“Kifayət qədər keyfiyyətli və müntəzəm yuxu sağlam qocalma və uzunömürlülük üçün ən mühüm amillərdən biridir”, – deyə o qeyd edir.
Tədqiqatlar da bu fikri təsdiqləyir. Təxminən 61 min yetkin şəxsin iştirakı ilə aparılan genişmiqyaslı araşdırma göstərib ki, daha müntəzəm yuxu rejiminə malik insanların vaxtından əvvəl ölüm riski ən qeyri-müntəzəm yuxu rejiminə malik şəxslərlə müqayisədə 48 faizə qədər aşağıdır. Bundan əlavə, müəyyən olunub ki, yuxunun müntəzəmliyi ölüm riskinin proqnozlaşdırılmasında yuxu müddətindən daha güclü göstəricidir.
Doktor Kristi Pramudji də bunun sağlam həyat üçün ən real başlanğıc addımı olduğunu bildirir.
“Yatmaq və oyanmaq üçün sabit vaxt müəyyənləşdirin və ona ləğv edə bilməyəcəyiniz vacib görüş kimi əməl edin. Müntəzəm yuxu ilə bağlı elmi nəticələr çox aydındır və ardıcıllıqda kiçik dəyişikliklər belə əhəmiyyətli faydalar verir”, – deyə o vurğulayır.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, əksər böyüklər üçün gündə ən azı yeddi saat yuxuya imkan verən rejim ideal hesab olunur.
Yatmazdan əvvəl işıqlandırmanı azaldın
İşıq orqanizmin daxili saatını tənzimləyən ən güclü amillərdən biridir. Gün ərzində parlaq işıq oyaqlığı artırsa da, axşam saatlarında güclü işıq mənbələri bədənin yuxuya hazırlaşmasını çətinləşdirə bilər.
Doktor Nquyen-Vard bildirir ki, axşam saatlarında işığa həddindən artıq məruz qalmaq bioloji ritmi pozan əsas amillərdən biridir.
“İşıq beynin ‘sönməsini’ çətinləşdirir. Bu isə həm yuxuya getməyə, həm də yuxunu davam etdirməyə mane olur”, – deyə o izah edir.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, axşam işıqlandırması insanın yuxuya getməsi üçün lazım olan vaxta və yuxunun səmərəliliyinə birbaşa təsir edir.
Bu, evdə axşam saat 19:00-dan sonra tam qaranlıq yaratmaq demək deyil. Lakin yatmaq vaxtı yaxınlaşdıqca ətraf mühitin daha sakit və daha az stimullaşdırıcı olması tövsiyə edilir. Əgər yataqda telefondan istifadə etmək vərdişiniz varsa, bunu axşamın daha erkən saatlarında etməyə və ya istifadə müddətinə məhdudiyyət qoymağa çalışın. Bu, beynin yuxuya daha rahat keçməsinə kömək edə bilər.
İzmedia.az
