Texnologiya şirkətləri ilə bağlı inkişaflar qlobal bazarların istiqamətini təyin etməkdə davam edir.
izmedia.az xəbər verir ki, claude süni intellekt modellərinin inkişaf etdiricisi olan Anthropic-in səhmlərini ictimaiyyətə təqdim etmək məqsədi ilə ABŞ Qiymətli Kağızlar və Birja Komissiyasına (SEC) qeydiyyat bəyanatı verdiyi həftənin əvvəlində texnologiya şirkətləri ilə bağlı optimizm artdı.
Ancaq ABŞ texnologiya şirkətlərinin açıqladığı balans hesabatlarından gələn qarışıq siqnallar sonradan süni intellekt investisiyalarının gəlirliliyə qaytarılması ilə bağlı sual işarələrini artırdı.
Bu inkişafla qlobal bazarlarda qarışıq tendensiya müşahidə olunub.
Bu həftə bazarların diqqət mərkəzində ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faiz qərarı oldu.
FED siyasət faizini gözləntilərə uyğun olaraq 3,75-4 faiz səviyyəsində sabit saxladı.ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) sədri Kevin Warsh, gələn ilin payızından etibarən yığıncaq təqvimini dəyişməyə qərar verdiklərini və gələn il keçiriləcək 8 iclasdan 1-nin ümumi pul siyasəti strategiyasının müzakirə ediləcəyini, bu toplantıda faiz qərarı ilə bağlı səsvermənin və ya siyasət bəyanatının verilməsinin gözlənilmədiyini bildirib.
Fed prezidenti Warsh növbəti dövr üçün təlimat verməkdən çəkindi.Amerikalıların təxminən 6 ildir Fed-in hədəfinin üzərində olan inflyasiya ilə üzləşdiyinə diqqət çəkən Warsh, "İnflyasiyanı azaltmaq bizim məsuliyyətimizdir" dedi.dedi.
Digər tərəfdən, bu həftə ABŞ-da açıqlanan makroiqtisadi məlumatlar da yaxından izlənildi.ABŞ iqtisadiyyatı bu ilin üçüncü rübündə 3,4 faizlə gözləntilərin üstündə artıb.Fed-in inflyasiya göstəricisi olaraq yaxından izlədiyi və ərzaq və enerji məhsulları istisna etdiyi əsas şəxsi istehlak xərcləri qiymət indeksi gözləntilərə uyğun olaraq sentyabr ayında aylıq 0,3, illik bazda isə 3,1 faiz artıb.
Açıqlanan məlumatlardan sonra ABŞ-da inflyasiya riskləri hələ də güclü olaraq qalarkən, FED-in dekabr ayında faiz artırma ehtimalı artıb.
İnvestorlar texnologiya şirkətləri ilə bağlı narahatlıqlar səbəbiylə təhlükəsiz sığınacaq aktivlərinə üz tutduqca, həftəlik bazda ABŞ-ın 10 illik istiqraz faizi 7 bənd azalaraq 4,93 faizə düşüb.
Dollar indeksi həftəni üfüqi kursla 101,9 səviyyəsində tamamlayıb.
Yaxın Şərqdəki geosiyasi proseslərlə bağlı qeyri-müəyyənliklərlə birlikdə dekabr ayı Brent markalı neftin barrel qiyməti bu həftə 0,5 faiz artaraq 117,6 dollar olub.
Fed-in dekabr ayında faiz artıracağına dair gözləntilərin güclənməsi ilə qızılın onsiyası həftəni yüzdə 3 azalışla 3 min 876 dollardan tamamladı.Qızılın unsiyası da 3 min 870,3 dollarla bir ilin ən aşağı səviyyəsinə çatıb.
Digər tərəfdən, kriptovalyuta birjası Binance, platformasındakı təhlükəsizlik pozuntusunun təxmini ölçüsünün 6,3 milyard dollar olduğunu və təxminən 3 milyard dollarlıq aktivin dondurulduğunu bildirdi.
Daha sonra Binance, platformasındakı təhlükəsizlik pozuntusundan təsirlənən aktivlərin istifadəçilər üçün bərpa olunmağa başladığını və itkiləri ödəmək üçün 6,34 milyard dollardan çox şirkət vəsaiti ayırdığını bildirdi.
Binance-nin baş icraçı direktoru Richard Teng, istifadəçilərin 40 saat ərzində tamamlanması gözlənilən iş çərçivəsində bazar günündən əvvəl yenidən pul çəkə biləcəklərinə ümid etdiklərini söylədi.
Bu inkişafla həftəlik bazda bitkoin yüzdə 5,6 azalaraq 76 min 783 dollara, ethereum isə yüzdə 6,7 azalaraq 2 min 240 dollara düşüb.
Gələn həftə ABŞ-da açıqlanacaq kənd təsərrüfatı xarici məşğulluq məlumatlarının bazarlar istiqamətində həlledici olacağı və FED-in pul siyasəti ilə bağlı gözləntilərə təsir edəcəyi gözlənilir.
Noyabrın 3-də ABŞ-da keçiriləcək Konqresə aralıq seçkilərinin nəticələrinin də bazarlara təsir edəcəyi gözlənilir.
Nyu-York birjası mənfi olaraq qaldı
Nyu-York Fond Birjası şirkətlərin süni intellekt infrastrukturuna xərcləmələri ilə bağlı narahatlıqlar səbəbilə həftəni mənfi başa vurdu.
Google-un ana şirkəti Alphabet-in mənfəəti üçüncü rübdə 25 faiz azalaraq bazar gözləntilərindən aşağı düşüb.
Intel-in xalis mənfəəti ilin üçüncü rübündə illik bazda 18 faiz azalıb.Amazon-un xalis satışları bu ilin üçüncü rübündə keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 12 faiz artsa da, xalis mənfəəti 2,4 faiz azalıb.
Həftəlik olaraq Alphabet-in səhmləri 12 faiz, Intel-in səhmləri 20,4 faiz, Amazon-un səhmləri isə 6,6 faiz dəyər itirib.
Bu inkişaflarla Dow Jones indeksi həftəlik bazda yüzdə 0,85, S&P 500 indeksi yüzdə 0,57, Nasdaq indeksi isə yüzdə 2 azalıb.
Gələn həftə, bazar ertəsi ISM istehsal sənayesi PMI, açıq iş yerlərinin JOLTS sayı, çərşənbə axşamı fabrik sifarişləri, çərşənbə günü xarici ticarət balansı, ISM xidmət sektoru PMI, cümə axşamı günü həftəlik işsizlik müavinəti müraciətləri, qeyri-kənd təsərrüfatı məşğulluğu və Cümə günü Miçiqan Universitetinin istehlakçı inamı indeksi açıqlanacaq.
BoE-nin faiz qərarı Avropa bazarlarının diqqət mərkəzində olacaq
Ümumilikdə yaxşı şirkət balansları sayəsində Avropa fond bazarları müsbət istiqamətdə getdi.
Avropa Mərkəzi Bankı (AMB) enerji böhranı və Yaxın Şərqdəki gərginliyin yaratdığı qiymət təzyiqlərinin artmasına baxmayaraq, gözləntilərə uyğun olaraq üç əsas siyasət dərəcəsini sabit saxlayıb.
ECB sədri Christine Lagarde, Avro Bölgəsində artan inflyasiya risklərinə diqqət çəkərək, dekabr ayında yeni faiz artımının masada olduğuna işarə etdi.Digər tərəfdən, ECB-nin verdiyi açıqlamada, normal şəraitdə səlahiyyət müddəti 2027-ci ilin oktyabrında başa çatacaq Laqardın 7 fevral 2027-ci il tarixindən etibarən işindən ayrılacağı açıqlanıb.
Makroiqtisadi məlumatlar tərəfində Almaniya iqtisadiyyatı ilin üçüncü rübündə əvvəlki rüblə müqayisədə yüzdə 0,2, illik bazda isə yüzdə 1,3 ilə gözləntilərin üzərində böyüdü.
Avrozona da ilin üçüncü rübündə 0,4 faiz, illik bazda isə 1,3 faiz artaraq gözləntiləri üstələyib.İkinci rübdə rayon iqtisadiyyatı 0,6 faiz artıb.Bununla belə, Avrozona iqtisadiyyatının əvvəlki rüblə müqayisədə yavaşlaması regionda iqtisadi aktivliyin davam etməsinə səbəb olub.
Bu inkişaflarla Fransada CAC 40 indeksi yüzdə 2,40, Almaniyada DAX 40 indeksi yüzdə 2,53, İtaliyada FTSE MIB 30 indeksi yüzdə 1,94, İngiltərədə FTSE 100 indeksi isə yüzdə 0,37 artıb.
Gələn həftə Avrozona, Almaniya və Böyük Britaniyada istehsal sənayesi PMI, çərşənbə günü Avrozonada inflyasiya, Avrozona, Almaniya və Böyük Britaniyada xidmət sektoru PMI, cümə axşamı İngiltərə Bankının (BoE) faiz dərəcəsi qərarı, cümə günü isə Avrozonada pərakəndə satışlar.
BoE-nin enerji xərcləri nəticəsində yaranan inflyasiya təzyiqlərinin artması səbəbindən siyasət faizini 25 əsas bənd artıracağı gözlənilir.
Çin istisna olmaqla, Asiya fond bazarları müsbət olaraq qaldı
Bölgədəki texnologiya ehtiyatlarının artması səbəbindən Çin istisna olmaqla, Asiya fond bazarları müsbət olaraq qaldı.
Asiyada Yaponiya Bankının (BoJ) faiz qərarı bu həftə bazarların diqqət mərkəzində olub.
Yaponiya Bankı (BoJ) gözləntilərə uyğun olaraq siyasət faizini 1,25 faiz səviyyəsində sabit saxladı.Siyasət dərəcəsi 1995-ci ildən bəri ən yüksək səviyyədə olaraq qalır.Bank faiz dərəcəsi qərarını 1 əleyhinə 8 səslə qəbul edib.BOJ üzvü Hajime Takata faiz dərəcəsinin artırılmasına səs verib.
Bank, 2013-cü ildə 2 faizlik inflyasiya hədəfini qəbul etdikdən sonra ilk dəfə qiymət artımlarının ümumiyyətlə hədəfə uyğun olduğunu açıqladı.Digər tərəfdən, Yaponiyada oktyabr ayı Tokio CPI yüzdə 2,8 ilə gözləntilərin üzərində artdı.Sözügedən məlumatlar bank üçün faiz artımı gözləntilərini gücləndirdi.
Bu inkişaflarla həftəlik bazda Yaponiyada Nikkei 225 indeksi yüzdə 0,95, Cənubi Koreyada Kospi indeksi yüzdə 3,25, Honq Konqda Hang Seng indeksi yüzdə 0,87, Çində Şanxay kompozit indeksi isə yüzdə 2,48 dəyər itirib.
Çinin istehsal sənayesi PMI bazar ertəsi, Çinin xidmət sektoru PMI isə çərşənbə günü izləniləcək.
Ölkədə inflyasiya məlumatları izləniləcək
Əsasən daxili satış yönümlü olan Borsa İstanbulda BIST 100 indeksi həftəlik bazda yüzdə 3,22 azalaraq 10.759,56 bənddən bağlanıb.
Dollar/TL də həftəni əvvəlki həftənin bağlanışını yüzdə 0,5 yuxarı qaldıraraq 49,9363 səviyyəsində tamamladı.
Digər tərəfdən, dünəndən etibarən növbədənkənar ləğv edilməli olan 7 fondda 235 min 705 investora 29,3 milyard lirə aralıq ödəniş edilməyə başlanılıb.
Gələn həftənin çərşənbə axşamı günü inflyasiya məlumatları izləniləcək.
AA Finance İnflyasiya Gözləntiləri Araşdırmasına qatılan iqtisadçılar oktyabr ayında İstehlak Qiymətləri İndeksinin (CPI) yüzdə 2,20 artacağını təxmin edirlər.
İqtisadçıların oktyabr ayı üçün orta inflyasiya gözləntilərinə (yüzdə 2,20) görə, sentyabrda yüzdə 29,73 olan illik inflyasiyanın oktyabrda yüzdə 29,28-ə düşəcəyi gözlənilir.
Digər tərəfdən, iqtisadçıların il sonu inflyasiya gözləntilərinin ortalaması yüzdə 29,64 oldu.İstehlak qiymətləri indeksi sentyabr ayında yüzdə 1,84 artdı.
