“The Washington Post” qəzetinin məlumatına görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp Yuta ştatındakı iki milli abidə və qoruğun ərazilərinin azaldılması ilə bağlı sərəncamlar imzalayıb.
Bu sənədlərə əsasən, Böyük Pilləkən-Eskalante Milli Abidəsinin sahəsi 1,87 milyon akrdan (756,6 min hektar) 181,5 min akra (73,4 min hektar) endirilir. Ayı Qulaqları Milli Parkının sahəsi isə 1,36 milyon akrdan (550,3 min hektar) 121,1 min akra (49 min hektar) endirilir. Bu qərar bu ərazilərin bəzilərində neft, qaz, kömür və uranın mümkün hasilatı və kəşfiyyatı üçün yol açır.
Ağ Ev administrasiyası sərhəd dəyişikliyinin federal torpaqların “daha təcili məsələlər” üçün istifadəsinə imkan verəcəyini bildirib. “Bears Ears” ərazilərinin azaldılması əmrində regionun “ölkənin enerji müstəqilliyi və milli təhlükəsizliyi üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən” resurslarla zəngin olduğu bildirilir.
Ətraf mühit təşkilatları Ağ Evin bu addımını sərt tənqid ediblər. Cənubi Yuta Vəhşi Təbiət Alyansı administrasiyanın hərəkətlərinin yüksək təbii və mədəni dəyərə malik bu ərazilərdə “qeyri-müəyyənlik və xaos” yaratdığını bildirib.
Bu qərar hüquqi mübahisələrə səbəb ola bilər. 1906-cı il Tarixi Abidələr haqqında Qanun prezidentə abidələr yaratmaq üçün geniş səlahiyyətlər verir, lakin onların sahələrini azaltmağın hüquqi imkanı hələ qanunla tənzimlənmir.
Böyük Pilləkən-Eskalante abidəsi 1996-cı ildə Prezident Bill Klintonun, Bears Ears isə 2016-cı ildə Prezident Barak Obamanın dövründə yaradılıb. Tramp onilliklər ərzində bu cür qorunan ərazilərin ölçüsünü azaltmağa çalışan ilk prezident olub.
Yerli xalqların nümayəndələri qərarın qəbilələrlə məsləhətləşmədən verildiyini və bunun ABŞ-ın mövcud müqavilələr üzrə öhdəliklərini pozduğunu bildirdilər.
Senat bu sərəncamları ləğv edəcəyinə söz verib. Demokrat senator Martin Heinrich qeyd edib ki, mövcud qoruma tədbirləri vəhşi təbiət yaşayış yerlərinin qorunmasına, qəbilə qrupları üçün vacib olan ərazilərin qorunmasına və turizmlə bağlı yerli iqtisadiyyatların dəstəklənməsinə töhfə verir.
Eyni zamanda, Yuta ştatındakı bir sıra mühafizəkar siyasətçilər bu qərarın lehinə çıxış edərək, federal məhdudiyyətlərin torpaqların əhəmiyyətli bir hissəsinin dövlət mülkiyyətində olduğu bölgələrdə inkişafın qarşısını aldığını bildiriblər.
İzmedia.az
