Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu müəyyən edib ki, rezus makakaları həndəsi tanıma tapşırıqlarını riyazi təhsili olmayan dörd-beş yaşlı uşaqlarla təxminən eyni səviyyədə yerinə yetirir. Bu tapıntı göstərir ki, əsas həndəsi düşüncə heç bir təlim tələb etmir – bu, təkamül yolu ilə beyinə möhkəm şəkildə yeridilir. Tədqiqat PNAS jurnalında dərc olunub.
Həndəsəni anlamaq qabiliyyəti riyaziyyat, naviqasiya və məkan düşüncəsinin təməlidir. Uzun müddət elm adamları bu qabiliyyətin təhsil və mədəni təcrübə yolu ilə inkişaf etdiyinə inanırdılar. Bunu sınamaq üçün tədqiqatçılar heç vaxt məktəbə getməmiş canlılara müraciət etdilər.
Təcrübələrdə rezus makakalarına həndəsi formalar dəsti göstərildi və onlardan ən uyğununu seçmələri istəndi. Tapşırıqlara bucaqları, simmetriyanı, paralel xətləri və üçbucaqlar, kvadratlar və dairələr kimi əsas formaları tanımaq daxil idi. Rəsmi riyazi təhsili olmayan məktəbəqədər uşaqlar eyni tapşırıqları eyni vaxtda yerinə yetirirdilər.
Meymunlar əksər tapşırıqları dörd-beş yaşlı uşaqlar səviyyəsində yerinə yetiriblər. Lakin, onlar mücərrəd həndəsi anlayışlar tələb edən tapşırıqları xeyli pis yerinə yetiriblər – onların göstəriciləri böyük uşaqlardan daha aşağı olub. Bu, əsas həndəsi intuisiyaların dil və mədəniyyətdən asılı olmayaraq mövcud olduğunu, daha mürəkkəb anlayışların isə təlim tələb etdiyini göstərir.
Alimlər hesab edirlər ki, əsas həndəsi tanıma qabiliyyəti insanlar və makakaların ortaq əcdadlarında ən azı 25 milyon il əvvəl – məkan oriyentasiyası və obyektləri tutmaq üçün incə motor bacarıqlarına uyğunlaşma kimi yaranmışdır.
İzmedia.az
