Avropa İttifaqı (Aİ) Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen Brüsseldə keçirilən Aİ Liderlər Zirvə toplantısından sonra təşkil edilən mətbuat konfransında enerji qiymətləri, rəqabət qabiliyyəti, Çin ilə ticarət əlaqələri və İttifaqın gələcək uzunmüddətli büdcəsi ilə bağlı qiymətləndirmələr edib.
izmedia.az xəbər verir ki, “Qalıq yanacaq idxalının dəyəri tək bir əlavə enerji molekulu alınmadan 106 milyard avro artıb”.von der Leyen təbii qaz qiymətlərinin fevral ayının sonundan bəri təxminən 140 faiz artdığını və dizel qiymətlərinin iki dəfə artdığını bildirib.
Üzv ölkələrin fərqli enerji qarışıqlarına malik olduğunu xatırladan von der Leyen böhranın vahid həlli olmadığını və həm qlobal, həm də Avropa səviyyəsində müxtəlif addımların atılması lazım olduğunu bildirib.
Von der Leyen bəyan edib ki, neft və dizel ehtiyatları Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) koordinasiyası ilə yaxın 4 ay ərzində bazara çıxarılacaq.
Fevral ayında yaradılan müvəqqəti ictimai yardım çərçivəsinin müddətini uzadacaqlarını və əhatə dairəsini genişləndirəcəklərini ifadə edən von der Leyen, "Metan tənzimləməsinin tətbiqini 1 il müddətinə təxirə salacağıq" dedi.dedi.
Von der Leyen AB-nin neft emalı zavodunun gücünü artırmaq və qiymətləri aşağı salmaq üçün Avropadakı neft emalı zavodları ilə strateji dialoqa başlayacaqlarını bildirib.
Birgə enerji alışı üçün mövcud strukturu gücləndirəcəklərini ifadə edən von der Leyen, tələbi bir araya gətirən, alıcı və satıcıları uyğunlaşdıran mexanizmi daha da inkişaf etdirəcəklərini vurğuladı.
Von der Leyen qeyd edib ki, onlar bazar operatorunun Aİ-nin ümumi alıcılıq qabiliyyətindən istifadə edərək qlobal bazardan lazımi enerji resurslarını almasını hədəfləyiblər.
Nüvə və bərpa olunan enerjiyə diqqət
Avropanın idxal neft və təbii qazdan asılı qaldığı müddətcə öz nəzarətindən kənar inkişaflardan təsirlənməyə davam edəcəyini ifadə edən von der Leyen, əlverişli, təmiz və Avropa istehsalı olan enerji mənbələrinə keçidin davam etdirilməsi lazım olduğunu bildirib.
Von der Leyen bu kontekstdə nüvə və bərpa olunan enerjinin əhəmiyyətinə diqqət çəkərək, idxal edilən qalıq yanacaqların Avropada istehsal olunan elektriklə əvəzlənməsinin lazım olduğunu bildirib.
Ehtiyac duyulan bölgələrə ucuz enerji çatdırmaq üçün elektrik şəbəkələrinin modernləşdirilməsinin vacib olduğunu bildirən von der Leyen, Emissiya Ticarət Sisteminin (ETS) yenilənməsi üçün təqdim etdikləri təkliflə bağlı qanunvericilik prosesinin tez bir zamanda tamamlanmalı olduğunu bildirdi.
Çinlə ticarət
Zirvə toplantısında AB ilə Çin arasında iqtisadi əlaqələr və ticarət balanssızlıqlarını da müzakirə etdiklərini bildirən fon der Leyen bu mövzuda liderlər arasında möhkəm birliyin olduğunu bildirib.
Von der Leyen deyib: "Biz Çinin Aİ üçün mühüm ticarət tərəfdaşı olması ilə razıyıq. Biz bu tərəfdaşlığın ədalətli, balanslı və qarşılıqlı faydalı əlaqələr olmasını istəyirik. Lakin bu məqsədlərə nail olmaq hərtərəfli və sürətli balanslaşdırma tələb edir".qiymətləndirməsini etdi.
AB-nin Çinlə ticarət kəsirinin 2025-ci ildə gündə 1 milyard avroya çatacağını xatırladan von der Leyen, "Bu, struktur problemidir və bunun belə davam edə bilməyəcəyinə hamımız razıyıq" dedi.dedi.
Von der Leyen, mövcud ticarət müdafiə vasitələrindən istifadə edəcəklərini və əlavə qorunma tədbirləri də daxil olmaqla müxtəlif addımlar atacaqlarını bildirib.
Struktur balanssızlıqları aradan qaldırmaq üçün yeni mexanizmlər üzərində çalışdıqlarını və "AB-ni diversifikasiya et" adlı yeni bir vasitə təqdim edəcəklərini ifadə edən von der Leyen, "Bu vasitə konkret bir ölkəni hədəf almayacaq və şirkətlərə risklərini daha sürətli azaltmağa imkan verəcək" dedi.dedi.
İqtisadi təzyiqlərə və ya qisaslara məruz qalan üzv dövlətlər üçün həmrəylik mexanizmini də təklif edəcəklərini bildirən von der Leyen, bu vasitənin Birliyin maraqlarının tələb etdiyi hallarda Vahid Bazara çıxışı tez bir zamanda məhdudlaşdırmağa imkan verəcəyini bildirdi.
Yeni vasitələrin mövcud mexanizmlərin tam istifadəsinə alternativ olmadığını vurğulayan fon der Leyen Avropanın birlik içində hərəkət etməsinin vacibliyinə diqqət çəkib.
Büdcədə çevikliyin azaldılmasının tənqidi
Aİ-nin növbəti uzunmüddətli büdcəsi ilə bağlı aparılan danışıqlara toxunan fon der Leyen ümumi prioritetlərlə bağlı fikir ayrılığının olmadığını və müzakirənin əsas diqqətin bu məqsədlərə necə nail olunmasına yönəldiyini bildirib.
Son illərdə epidemiyalar, təbii fəlakətlər, enerji böhranları və müharibələr kimi gözlənilməz inkişaflarla qarşılaşdıqlarını xatırladan von der Leyen, AB-nin böhranlara müdaxiləsi üçün büdcədə çeviklik olması lazım olduğunu vurğuladı.
Von der Leyen hazırkı danışıqlar sənədinin büdcədəki çevikliyi bu günlə müqayisədə 50 faiz azaltdığını bildirib və resursların 99,5 faizinin artıq təsbit edildiyini tənqid edib.
Dünyanın indiki kimi qalmayacağını bildirən von der Leyen, gələcək böhranlara cavab vermək üçün kifayət qədər fəaliyyət sahəsinin saxlanması lazım olduğunu qeyd etdi.
