Fil Mattinqli və Zakari Koen-in CNN üçün yazdığına görə, ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası qlobal iqtisadi tənəzzül və dəniz fəlakəti arasında çətin vəziyyətdədir. İranla gərginliyin artması enerji arteriyalarını sıxır və Hörmüz boğazının bağlı qalması qlobal bazarda istehsalın və nəqliyyatın eksponensial problemlərinə səbəb ola bilər.
Administrasiya bir neçə istiqamətdə çalışır:
-
Boğazın neft tankerləri üçün təhlükəsiz açılması üçün mürəkkəb hərbi əməliyyatların hazırlanması.
-
Qiymətlərin bazar müdaxilələri ilə nəzarət altına alınması.
-
Genişmiqyaslı PR kampaniyası ilə ictimaiyyəti böhranın qısa müddətli olacağına inandırmaq.
Lakin CNN mənbələrinin məlumatına görə, Pentaqon və Ağ Evin Qərb qanadında proqnozlar getdikcə daha pessimistləşir. Brent markalı neft artıq 100 dollar/barel həddini keçib, və qlobal bazara daxil olan neft çatışmazlığı istehsalın azalmasına səbəb olub. Küveyt, İraq və BƏƏ artıq anbarların dolması səbəbindən quyuları bağlayır; bu quyuların bağlanması uzunmüddətli “təchizat vakuumu” yarada bilər.
Administrasiyanın keçmiş yüksək vəzifəli rəsmisi CNN-ə bildirib:
“Əgər bu bazar şərtləri davam edərsə və ya pisləşərsə, əməliyyatın bütün əhatəsini yenidən nəzərdən keçirməli olacağıq. Qısamüddətli həll üçün təcili tədbir vacibdir.”
Bazar analitikləri, neft şirkətləri və diplomatlar hesab edirlər ki, artan böhranın yeganə təcili həlli ABŞ dəniz qüvvələrinin müşayiət əməliyyatıdır. Tramp administrasiyası bunun üçün proqram hazırlayır, USS Abraham Linkoln və müşayiət zərbə qrupu tam döyüş hazırlığında olsa da, İranın hərbi mövqeyi və boğazın təhlükəli şərtləri əməliyyatın risklərini artırır.
İran boğazı nizami donanması ilə İnqilab Keşikçiləri Korpusunun qüvvələri arasında bölərək, minalama, partlayıcı intihar qayıqları və sahil raket batareyaları ilə strateji “sədd” qurmağa çalışır. ABŞ əməliyyatlarının əsas məqsədi tankerləri qorumaqdır; bu isə faktiki strateji üstünlük yaratmır. Uzunmüddətli plan tankerləri qorumaq üçün esmineslər və sahil döyüş gəmilərinin istifadəsini nəzərdə tutur, lakin İran psixoloji oyunlarla riskləri maksimuma çıxarmağa çalışır.
Analitiklər İranın mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) tankerləri və neft tankerlərinə xüsusi diqqət göstərərək ekoloji və iqtisadi xaosu artırmaq strategiyası izləyə biləcəyini bildirirlər.
İzmedia.az
