Çoxları infarktın ümumi əlamətləri ilə tanış olsa da, insanların tez-tez görməzdən gəldiyi və ya səhvən ürək yanması, narahatlıq və ya sadəcə qocalma ilə əlaqələndirdiyi daha az aşkar simptomlar da var.
UCLA Health mütəxəssisləri bildirirlər ki, bir çox insan insultdan bir neçə gün və ya həftə əvvəl “xəbərdarlıq əlamətləri” yaşayır. Lakin bəzi hallarda bu vəziyyət heç bir ilkin xəbərdarlıq olmadan da baş verə bilər. Onlar həmçinin qeyd edirlər ki, simptomların intensivliyi insandan-insana dəyişə bilər. Buna görə də əlamətləri düzgün tanımaq vacibdir.
Ürək tutması nədir?
Kəskin miokard infarktı kimi də tanınan ürək tutması, ürək əzələsinə kifayət qədər qan və oksigen çatmadıqda baş verir. Bu, ürəyin bir hissəsinə qan axınının tıxanması və ürək toxumasının zədələnməsi nəticəsində yaranır. Ürək tutmalarının əsas səbəbi arteriyalarda xolesterol və digər maddələrin toplanması ilə yaranan koronar arteriya xəstəliyidir. Bu proses ateroskleroz adlanır. Lövhə partladıqda qan laxtası əmələ gələ bilər və qan axınına mane ola bilər. Ürək tutması çox vaxt insanın koronar arteriya xəstəliyinə tutulduğunun ilk əlaməti olur.
Ürək tutmasının əlamətləri hansılardır?
Ürək tutmasının simptomları həmişə açıq şəkildə görünmür. Əksər hallarda bu əlamətlər qəfil və şiddətli başlamır, əksinə yavaş-yavaş və yüngül formada inkişaf edir. UCLA Health-ə görə, insanların təxminən üçdə ikisi ürək tutmasından əvvəl müəyyən xəbərdarlıq simptomları yaşayır.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, ən çox rast gəlinən simptom sinə ağrısıdır. Bu ağrı təzyiq, sıxılma, yanma və ya dartılma hissi kimi ola bilər və bir neçə dəqiqə davam edə və ya gəlib-gedə bilər.
Bundan əlavə, digər əlamətlər də müşahidə oluna bilər:
- Başgicəllənmə və ya huşunu itirmə
- Ürəkbulanma və ya qusma
- Qol, çənə, bel və ya mədə nahiyəsində ağrı
- Uyuşma və ya karıncalanma
- Nəfəs darlığı
- Səbəbsiz tərləmə
- Səbəbsiz yorğunluq
Qadınlarda simptomlar fərqlidirmi?
American Heart Association bildirir ki, ürək xəstəlikləri qadınlar arasında ölümün əsas səbəbidir. Bir çox qadın simptomlarını çox vaxt yaşlanma, narahatlıq və ya ürək yanması ilə əlaqələndirir.
Qadınlarda sinə ağrısı və ya narahatlıq ən çox rast gəlinən əlamət olsa da, bəzən sinə ağrısı olmadan da digər simptomlar baş verə bilər. Qadınlar kişilərə nisbətən nəfəs darlığı, ürəkbulanma, qusma, bel və ya çənə ağrısı kimi əlamətlərlə daha çox qarşılaşa bilirlər.
Səssiz ürək tutması nədir?
Ürək tutmalarının təxminən beşindən biri “səssiz” olur, yəni aşkar simptomlar çox az və ya ümumiyyətlə olmur. Belə hallarda əlamətlər çox yüngül olur və həzmsizlik, sinədə sıxılma və ya qripə bənzər hisslər kimi özünü göstərə bilər.
UCLA Health xəbərdarlıq edir ki, səssiz ürək tutması da qan axınının tıxanması ilə müşayiət olunur və ürək əzələsinə zərər verə bilər. Bu vəziyyət gələcəkdə başqa bir ürək tutması riskini artırır.
Mütəxəssislər tövsiyə edirlər ki, qeyri-adi və ya narahatedici simptomlar hiss edildikdə həkimə müraciət olunmalı və elektrokardioqram (EKQ) və exokardioqram kimi müayinələr aparılmalıdır.
Ürək tutmasından şübhələnirsinizsə nə etməli?
Ürək tutmasının əlamətlərini hiss etdikdə dərhal təcili tibbi yardıma müraciət etmək lazımdır. Xəstəxanaya şəxsi avtomobillə getmək tövsiyə edilmir, çünki bu, vaxt itkisinə və təhlükəyə səbəb ola bilər. Vaxtında tibbi müdaxilə ürəyə dəyən ziyanı minimuma endirə bilər.
İzmedia.az
