Dünya yaxın aylarda güclü El-Ninyo fenomeninin təsiri ilə yeni istilik dalğaları və ekstremal hava hadisələri ilə qarşılaşa bilər. Bu barədə BMT-nin Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı (ÜMT) xəbərdarlıq edib.
POLITICO-nun məlumatına görə, təşkilat El-Ninyonun iyun-avqust ayları arasında formalaşma ehtimalının 80 faiz, noyabr ayına qədər isə 90 faiz olduğunu açıqlayıb.
El-Ninyo Sakit okeanda baş verən təbii iqlim dövrünün isti mərhələsidir və onun yaranması qlobal temperaturun müvəqqəti yüksəlməsinə səbəb olur. Bu proses iqlim dəyişikliyi nəticəsində yaranan antropogen istiləşməni daha da gücləndirir.
Fenomen həmçinin dünyada yağıntıların normal paylanmasını pozur. Nəticədə bəzi regionlarda güclü yağışlar və daşqınlar, digər bölgələrdə isə uzunmüddətli quraqlıq müşahidə olunur.
BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş bildirib ki, “El-Ninyo qlobal istiləşmənin alovuna əlavə yanacaq verir”.
O vurğulayıb ki, dünya mövcud vəziyyəti real iqlim fövqəladə halı kimi qəbul etməlidir.
Mütəxəssislərin fikrincə, El-Ninyonun kənd təsərrüfatına, su elektrik stansiyalarının fəaliyyətinə və soyutma sistemləri səbəbindən elektrik enerjisinə artan tələbat üzərində ciddi təsirləri ola bilər. Bu isə qlobal ərzaq və enerji təchizatında əlavə problemlər yarada bilər.
Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının baş katibi Seleste Saulo qeyd edib ki, ekstremal istilər artıq bəşəriyyətin üzləşdiyi ən ölümcül iqlim təhlükələrindən biridir.
“İstiliklə bağlı xəstəliklərin artması, yoluxucu xəstəliklərin daha geniş yayılması, qida və su təchizatı sistemlərinə təzyiqlərin güclənməsi, eləcə də həssas icmaların vəziyyətinin ağırlaşması milyonlarla insanı imkanlarının son həddinə çatdıra bilər”, – deyə o bildirib.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, fenomenin təsir gücü onun intensivliyindən asılı olacaq. Hazırkı proqnozlar El-Ninyonun kifayət qədər güclü ola biləcəyini göstərir. Bu səbəbdən bəzi ekspertlər onu qeyri-rəsmi olaraq “super El-Ninyo” adlandırırlar.
El-Ninyo zamanı Sakit okeanın müəyyən hissələrində suyun temperaturu normadan 2 dərəcədən çox yüksəldikdə fenomen çox güclü hesab olunur. XXI əsrdə bu hal yalnız bir dəfə – 2015–2016-cı illərdə müşahidə edilib.
Avropa Orta Mənzilli Hava Proqnozları Mərkəzinin də daxil olduğu bir sıra beynəlxalq proqnoz modelləri göstərir ki, qarşıdakı El-Ninyo hadisəsi nəinki 2 dərəcə həddini keçə, hətta bu göstəricini əhəmiyyətli dərəcədə aşa bilər.
İzmedia.az
