Paul Scherrer İnstitutunun alimləri tərəfindən Nature jurnalında dərc edilmiş bir araşdırmaya görə, Sahara tozu on il ərzində Böyük Britaniyada hava çirkliliyini 50% artıraraq sözdə “qan yağışı” ehtimalını artırıb.
Tədqiqatçılar süni intellektdən istifadə edərək 2012-2021-ci illər arasında Avropanın 103 şəhər və kənd yerində toplanmış 18.500-dən çox gündəlik hava mineral tozunun ölçülməsini təhlil ediblər. Onlar səhra tozunun konsentrasiyasının qitənin böyük bir hissəsində davamlı olaraq artdığını aşkar ediblər. Böyük Britaniyada bu rəqəm ən azı 50% artıb.
Tədqiqat müəlliflərinə görə, Saharada toz fırtınalarının artması toz fırtınalarının sayının artması ilə deyil, əksinə onların intensivliyinin artması ilə bağlıdır. Şimali Afrikada artan quraqlıq səbəbindən küləklər Avropaya əvvəlkindən xeyli çox qum və mineral hissəcikləri daşıyır.
Səhra tozu Britaniya adalarına çatmaq üçün minlərlə kilometr məsafə qət edə bilər. O, xarakterik narıncı gün batımı, buludlu səma və “qanlı yağış”a səbəb olur – səhra tozunun olması səbəbindən paslı qırmızı rəng alan yağış. Bu yağış avtomobillərdə, pəncərələrdə və digər səthlərdə narıncı ləkələr buraxır.
Lakin təsirlər qeyri-adi hava hadisələrindən daha geniş yayılıb. Xırda hissəciklər tənəffüs yollarının dərinliyinə nüfuz edərək öskürəyə, gözlərin, burun və boğazın qıcıqlanmasına, nəfəs almaqda çətinlik çəkməyə və astmanın kəskinləşməsinə səbəb ola bilər.
Tədqiqat müəllifləri xəbərdarlıq edirlər ki, iqlim dəyişikliyi gücləndikcə və Şimali Afrika daha çox səhralaşdıqca, səhra tozundan yaranan hava çirklənməsi Avropa üçün getdikcə daha ciddi bir problemə çevriləcək və əlavə sağlamlıq riskləri yaradacaq.
İzmedia.az
