Yaxın Şərqdə artan geosiyasi risklər, süni intellekt sərmayələrinin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı sual işarələri və balans hesabatlarından gələn qarışıq siqnallar səbəbindən qlobal bazarlar ötən həftə mənfi olaraq qalsa da, bu narahatlıqlar yeni həftədə də təsirini davam etdirir.
izmedia.az xəbər verir ki, noyabrın 3-də ABŞ-da keçiriləcək aralıq seçkilərdən sonra ABŞ-İran münaqişəsinin yenidən alovlanma ehtimalı bazarlarda risk iştahını azaldır.Digər tərəfdən bütün gözlər FED-in bu həftə verəcəyi faiz qərarındadır.FED-in siyasət faizini sabit saxlaması gözlənilir.Analitiklər inflyasiya təzyiqləri qarşısında gələcək faiz siyasəti ilə bağlı iclasda veriləcək mesajların əhəmiyyətli olduğunu bildiriblər.
Digər tərəfdən, bu həftə ABŞ-da artım və şəxsi istehlak xərcləri məlumatları ilə sürətlənən balans mövsümündə Amazon, Microsoft və Alphabet-in balans hesabatları izləniləcək.
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranda başladığı işi bitirməli ola biləcəyini ifadə edərək, "İranı yenidən bombalama ehtimalım var" deyib.dedi.ABŞ və İran arasında vasitəçilik danışıqları çərçivəsində Qətər vasitəçilərinin İranın paytaxtı Tehrana getməsi xəbərinin ardınca dekabr ayı Brent markalı neftin barel qiyməti 1,9 faiz azalaraq 114,5 dollar olub.
Texnologiya şirkətlərinin səhmləri ilə bağlı narahatlıqlar səbəbiylə sərmayəçilərin təhlükəsiz sığınacaq tələbi artdıqca, ABŞ-ın 10 illik istiqraz faizi 3 bənd azalaraq yüzdə 4,97 oldu.
Dollar indeksi ABŞ-ın 10 illik istiqraz faizinin azalması səbəbindən yüzdə 0,2 azalaraq 101,7 olub.İstiqraz faizlərindəki eniş və dollar indeksi ilə dəstəklənən qızıl yüzdə 0,5 artımla onsiyası 4015 dollardan satılır.
Bu arada, qeyri-rəsmi nəticələrə görə, Braziliyada keçirilən prezident seçkilərinin ikinci turunda Luiz İnasio Lula da Silva qalib gəlib.Bu inkişafla dollar/Braziliya real pariteti 0,1 faiz azalaraq 4,9780 səviyyəsindədir.
Tokioda ticarət edilən Braziliya səhmlərindən ibarət birja fondu, qeyri-müəyyən seçki nəticələrinin bazar gözləntilərinə zidd olmasından sonra təxminən yüzdə 15 dəyər itirdi.
ABŞ-da indeks fyuçers müqavilələri həftəyə müsbət başlayıb
Süni intellekt sərmayələri ilə bağlı narahatlıqlar səbəbiylə texnoloji səhmlərdəki satış təzyiqinin digər sektorlara yayılması və Yaxın Şərqdə davam edən geosiyasi gərginliyin neft qiymətlərini artırması ilə Nyu York Birjası cümə gününü enişlə başa vurub.
Korporativ inkişaflar da bazarların gedişatına təsir etsə də, SpaceX-in ABŞ daxilində simsiz rabitə şəbəkəsi yaratmaq üçün mobil infrastruktur şirkətləri ilə danışıqlar aparması xəbərindən sonra telekommunikasiya ehtiyatları düşdü.
Rəqabətin artması ilə bağlı narahatlıqlarla AT&T-nin səhmləri 7,96 faiz, Verizon-un səhmləri 1,18 faiz və T-Mobile-ın səhmləri 7,71 faiz dəyər itirib.SpaceX səhmləri 1,89 faiz artıb.
Bu ilin üçüncü rübündə gəliri və mənfəəti artsa da, şirkətin qlobal işçi qüvvəsinin təxminən 5 faizini ixtisar edəcəyini bildirməsindən sonra American Express-in səhmləri də 3,62 faiz ucuzlaşıb.
Makroiqtisadi məlumatlar tərəfində, Michigan Universiteti tərəfindən ölçülən istehlakçı güvən indeksi yuxarıya doğru yenidən nəzərdən keçirildi və oktyabr ayında 48-ə çatdı.Yenidən baxılmasına baxmayaraq, indeks son 5 ayın ən aşağı səviyyəsində qalıb.
ABŞ-ın istehsal sənayesi Satınalma Menecerləri İndeksi (PMI) oktyabr ayında bazar gözləntilərini aşaraq 56 dəyərlə 53 ayın ən yüksək səviyyəsinə çatdı.
Bu inkişaflarla Dow Jones indeksi yüzdə 1,23, S&P 500 indeksi yüzdə 0,52, Nasdaq indeksi isə yüzdə 0,21 dəyər itirib.
ABŞ-da indeks fyuçers müqavilələri günə müsbət başlayıb.
ECB-nin faiz qərarı bazarların diqqət mərkəzində olacaq
Avropa birjaları Fransada davam edən etirazlar və neft qiymətlərinin artması səbəbindən cümə gününü İtaliya istisna olmaqla enişlə bağladı.
Fransanın 10 illik istiqraz faizi 2002-ci ildən bəri ən yüksək həddi olan 5,07 faizə yüksəldi.
Beynəlxalq kredit reytinq agentliyi Moody's, Fransanın kredit reytinqləri ilə bağlı dövri araşdırmasını tamamladığını açıqlayıb.
Moody's-dən verilən açıqlamada, Fransanın "Aa3" kredit reytinqinin zəngin və çoxşaxəli iqtisadiyyatı və güclü dövlət qurumları tərəfindən dəstəkləndiyi bildirilərək, parçalanmış parlament quruluşu, siyasi və sosial qeyri-sabitlik, yüksək və artan borc yükü və borc örtüyü göstəricilərindəki zəifləmənin əsas kredit çətinliklərini təşkil etdiyi vurğulanıb.
Açıqlamada, Fransanın borc yükünün əvvəlki baxışdan bu yana iqtisadi artımın yavaşlaması və büdcə kəsirinin artması səbəbindən gözləntiləri aşdığı bildirilib.
Açıqlamada bu dövrdə dövlət istiqrazlarının faiz dərəcələrinin gözlənildiyindən daha sürətlə artdığına və maliyyə konsolidasiya səylərini məhdudlaşdıra biləcək genişmiqyaslı sosial etirazların başladığına diqqət çəkilib.
Makroiqtisadi məlumatlar tərəfinə baxsaq, Avrozonada oktyabr ayı üçün istehsal sənayesi Satınalma Menecerləri İndeksi (PMI) 52,4 ilə gözləntilərin bir qədər altında, Almaniyada isə oktyabr ayı üçün istehsal sənayesi PMI 54,2 ilə gözləntilərin üstündə idi.
İngiltərədə istehsal PMI 52,8 bal ilə 5 ayın ən yaxşı göstəricisi olaraq qeyd edildi.
Fransanın aparıcı kompozit Satınalma Menecerləri İndeksi (PMI) oktyabr ayı üçün ölkədə iqtisadi aktivliyin azaldığına işarə etdi.Fransada sentyabrda 51,1 olan kompozit PMI oktyabrda 48,4-ə geriləyərək son 4 ayın ən aşağı səviyyəsini göstərib.
Bu həftə Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) faiz qərarı Avropa bazarlarının diqqət mərkəzində olacaq.Bankın üç əsas siyasət dərəcəsini sabit saxlaması gözlənilir.
Analitiklər bildiriblər ki, əgər gələcəkdə enerji xərcləri daha da artarsa və Avropa iqtisadiyyatının artım proqnozu zəif qalsa, bank inflyasiya ilə mübarizə və iqtisadi aktivlik arasında dilemma yaşaya bilər.
Digər tərəfdən, İngiltərə Maliyyə Naziri Con Healey-in çərşənbə günü ilk büdcə təqdimatını edəcəyi gözlənilir.ABŞ/İsrail-İran müharibəsinin səbəb olduğu qlobal borc xərcləri və yüksək enerji qiymətləri də Böyük Britaniya iqtisadiyyatına əhəmiyyətli təsir göstərir.
Cümə günü Almaniyada DAX indeksi 0,75 faiz, İngiltərədə FTSE indeksi 0,32 faiz, Fransada CAC 40 indeksi 0,36 faiz, İtaliyada FTSE MIB indeksi isə 0,36 faiz dəyər itirib.
Avropada indeks fyuçers müqavilələri günə müsbət başlayıb.
Asiya fond bazarları Honq Konq istisna olmaqla mənfi olaraq qalır
Cümə günü Nyu-York birjasında müşahidə edilən enişlər yeni həftədə Asiya bazarlarına keçsə də, süni intellektlə bağlı narahatlıqlar davam etdiyi üçün bölgədəki birjalar üstünlük təşkil edir.
Çində daxili tələbatla bağlı narahatlıqların davam etməsi ölkənin səhm bazarlarında satış təzyiqinə səbəb olur.
Asiya tərəfində bu həftə Yaponiya Bankının (BoJ) faiz qərarı izlənəcək.Bazar gözləntiləri bankın bu görüşdə siyasət dərəcəsini dəyişməyəcəyi ilə bağlı formalaşır.
Bu inkişaflarla Yaponiyada Nikkei 225 indeksi yüzdə 0,3, Çində Şanxay kompozit indeksi yüzdə 0,2, Cənubi Koreyada Kospi indeksi isə bağlanışa yaxın yüzdə 0,7 geriləyib.Honq Konqda Hang Seng indeksi 0,4 faiz artıb.
Birja günü enişlə başa vurub
Borsa İstanbulda cümə günü satış yönümlü bir tendensiya izləyən BIST 100 indeksi günü yüzdə 0,92 dəyər itirərək 11.116,99 bəndlə tamamladı.
Borsa İstanbul Fyuçers və Opsiyon Bazarında (VİOP) BIST 30 indeksinə əsaslanan oktyabr fyuçers müqaviləsi, cümə günü axşam sessiyasında normal sessiyanın bağlanışı ilə müqayisədə üfüqi bir kurs izlədi.
Dollar/TL cümə gününü yüzdə 0,1 artımla 49,6937 səviyyəsində tamamlasa da, bu gün banklararası bazarın açılışında əvvəlki kapanışdan 0,1 faiz yuxarı 49,7580 səviyyəsində ticarət edilir.
Digər tərəfdən, Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) Türkiyə ilə bağlı hesabatı, maliyyə statistikası, büdcə idarəçiliyi, maliyyə risklərinin idarə edilməsi və hesabatlılıq kimi ölkələrin dövlət maliyyə idarəçiliyi təcrübələrinin araşdırıldığı Fiskal Şəffaflığın Qiymətləndirilməsi yeniləməsi çərçivəsində dərc edilib.
Hesabatda Türkiyənin son 10 ildə maliyyə şəffaflığı sahəsində əhəmiyyətli irəliləyişlər əldə etdiyi vurğulanıb və ölkənin son illərdə dövlət maliyyə idarəçiliyindəki irəliləyiş səviyyəsinin qiymətləndirmə prosesi tamamlanan Böyük Britaniya, Finlandiya, İrlandiya, Avstriya və Portuqaliya daxil olmaqla 40-a yaxın ölkə arasında ilk sıralarda yer aldığı qeyd edilib.
Analitiklər bu gün ölkədə məlumat gündəminin sakit olacağını, Almaniyada ifo biznes güvən indeksinin xaricdə izləniləcəyini ifadə edərək, texniki olaraq BIST 100 indeksində 11.100 və 11.000 bəndin dəstək, 11.200 və 11.30 bəndin isə müqavimət olduğunu qeyd ediblər.
Bu gün bazarlarda izləniləcək məlumatlar aşağıdakılardır:
12.00 Almaniya, Oktyabr Ifo biznes güvən indeksi
![]()

