Associated Press agentliyinin məlumatına görə, irland tədqiqatçıları Roma Milli Kitabxanasında saxlanılan orta əsr əlyazmasının rəqəmsal versiyasında ingilis poeziyasının ən qədim nümunələrindən biri hesab edilən “Caedmon’s Hymn” şeirini aşkar ediblər.
Dublin Trinity Kollecinin tədqiqatçısı Elizabet Manyanti bildirib ki, kəşf gözlənilməz olub. Onun sözlərinə görə, mətn əvvəllər məlum olan versiyalarda olduğu kimi kənar qeydlər şəklində deyil, əlyazmanın əsas latın mətninə daxil edilib. O, bu tapıntını “fövqəladə” adlandırıb və komanda üçün böyük sürpriz olduğunu qeyd edib.
VII əsrə aid edilən şeir qədim ingilis dilində yazılıb və Kedmona aid olunur. Rəvayətə görə, o, əvvəlcə şeir yaza bilməyən adi bir Nortumbriya fəhləsi olub, lakin dini bir görüntüdən sonra bu himni bəstələyib. Mətn erkən orta əsrlərin mühüm mənbələrindən olan Bedenin “İngilis xalqının kilsə tarixi” əsərinə daxil edilib.
Tapılan əlyazma IX əsrə aiddir və əsərin ən erkən nümunələrindən biri sayılır. Əvvəlki məlum nüsxələr isə təxminən XII əsrə aid idi, bu isə yeni tapıntının onlardan təxminən üç əsr daha qədim olduğunu göstərir.
Alimlərin fikrincə, bu kəşf erkən orta əsrlərdə ingilis dilinin yayılması və onun IX əsrdəki əhəmiyyəti barədə anlayışı xeyli genişləndirir.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, əvvəlki nüsxələrdə “Caedmon’s Hymn” yalnız kənar əlavələr kimi mövcud olub, lakin bu əlyazmada əsas mətnin bir hissəsidir.
Əlyazma Şimali İtaliyada yerləşən Nonantola Benedikt monastırının skriptoriumunda hazırlanıb, daha sonra müxtəlif kolleksiyalar və şəxsi sahibliklərdən keçərək XX əsrdə Romada üzə çıxıb.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, əlyazmanın zəif kataloqlaşdırılması səbəbindən uzun müddət diqqətdən kənarda qalıb və yalnız rəqəmsallaşdırmadan sonra tam təhlil mümkün olub.
Hazırda əlyazma Roma Milli Kitabxanasında saxlanılır və rəqəmsallaşdırma layihəsi onu beynəlxalq tədqiqatçılar üçün də əlçatan edib. Alimlər hesab edirlər ki, oxşar kəşflər digər əlyazmalarda da yeni tapıntılara yol aça bilər.
İzmedia.az
