Qərbi Afrikada aparılan yeni elmi araşdırma insan mənşəyi ilə bağlı indiyədək mövcud olan təsəvvürləri dəyişdirə bilər. Alimlər qədim insanların əvvəllər düşünüldüyündən iki dəfədən çox əvvəl — təxminən 150 min il öncə sıx tropik meşələrdə yaşadığına dair sübutlar aşkar ediblər.
Kəşf barədə məqalə Nature jurnalında dərc olunub.
İndiyədək arxeoloqlar hesab edirdilər ki, ilk Homo sapiens nümayəndələri yağış meşələrindən uzaq durur, daha çox savannalara, sahil zonalarına və açıq ərazilərə üstünlük verirdilər.
Tədqiqat Kot-d’İvuarda yerləşən Bete I arxeoloji sahəsinin yenidən araşdırılması ilə başlayıb. Bu ərazi 1980-ci illərdə də tədqiq edilmişdi, lakin o dövrdə tapılan daş alətlərin dəqiq yaşını müəyyənləşdirmək mümkün olmamışdı.
Yeni araşdırmada alimlər optik stimullaşdırılmış lüminessensiya və elektron spin rezonansı kimi müasir tarixləndirmə üsullarından istifadə edərək nəticəyə gəliblər ki, insanlar bu ərazidə təxminən 150 min il əvvəl yaşayıblar.
Ərazinin həqiqətən qədim tropik meşə olub-olmadığını təsdiqləmək üçün tədqiqatçılar torpaq nümunələrindəki tozcuqları, bitki mikrohissəciklərini və kimyəvi izləri analiz ediblər. Nəticələr göstərib ki, həmin dövrdə bölgə sıx yağış meşələri ilə örtülü olub.
Alimlər qeyd edirlər ki, bu nəticə xüsusilə əhəmiyyətlidir, çünki uzun müddət belə mühitlərin erkən insanların yaşaması üçün əlverişsiz olduğu düşünülürdü. Yağış meşələrində ov etmək, istiqamət tapmaq çətin olur və bir çox bitki növü zəhərli xüsusiyyət daşıyır.
Tədqiqatçılar həmçinin ehtimal edirlər ki, erkən insanlar tropik meşə ekosistemlərinə indiyədək düşünüldüyündən daha erkən dövrdə təsir göstərmiş ola bilərlər. Onlar ovçuluq, od istifadəsi və ətraf mühitə müdaxilə vasitəsilə təbiəti müəyyən dərəcədə dəyişmiş ola bilərlər.
Bu kəşf insan və təbiət arasındakı münasibətlərin tarixinə dair yeni elmi perspektivlər açır.
İzmedia.az
