“The Conversation” nəşrinin EDHEC İqlim İnstitutu və UNESCO-nun məlumatlarına əsaslanaraq yaydığı tədqiqata görə, iqlim dəyişikliyi təkcə iqtisadiyyat və biomüxtəlifliyə deyil, həm də qlobal mədəni irsə ciddi təhdid yaradır. Avropadakı UNESCO Ümumdünya İrsi obyektlərinin təxminən 43%-i ekstremal hava şəraiti, daşqınlar və dəniz səviyyəsinin qalxması səbəbindən yüksək risk altındadır.
Təhlükə yalnız məşhur tarixi abidələri deyil, həm də muzeylərdə, kitabxana və kilsələrdə saxlanılan incəsənət əsərlərini əhatə edir. Yüksək rütubət, temperatur tərəddüdləri və yanğınlar eksponatları zədələyir. Məsələn, Fransanın Luvr Muzeyi daşqın riskindən qorunmaq üçün 250 minə yaxın sənət əsərini Lyej şəhərindəki təhlükəsiz anbara köçürür. Amerika incəsənət muzeylərinin 35%-i isə artıq iqlim fəsadları ilə üzləşdiyini bildirib.
Problem musiqi sənayesindən də yan keçmir. Temperaturların artması və zərərvericilər “Stradivarius” skripkalarının istehsalında istifadə edilən xüsusi küknar ağaclarının keyfiyyətini aşağı salır. Eyni zamanda, 2100-cü ilə qədər Venesiyadakı “La Fenice”, Londondakı Kral Festival Zalı və Sidney Opera Evi kimi dünyaca məşhur konsert zallarının su basması riski kəskin artıb.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, mədəni aktivlər zədələndikdə onları adi iqtisadi resurslar kimi bərpa etmək mümkün deyil. İqlim dəyişikliyi riskləri səbəbindən Avropa bölgələrində ciddi iqtisadi itkilər gözlənilir və bu da irsin qorunmasına ayrılan büdcələri məhdudlaşdıra bilər. Mütəxəssislər tarixi və bədii irsi gələcək nəsillərə ötürmək üçün vaxtın daraldığını xəbərdar edirlər.
İzmedia.az
