Arxeoloqlar Serbiyanın şimalındakı Qomolava kəndi yaxınlığında təxminən 2800 il yaşı olan kütləvi məzarlıq qazıblar.
İzmedia.az bildirir ki, həmin məzarda 77 nəfərin qalıqları aşkar edilib və onların əksəriyyəti qadın və uşaqlardır.
“Nature Human Behaviour” jurnalında dərc olunmuş yeni tədqiqat göstərir ki, bu şəxslər epidemiyadan və ya təbii fəlakətdən ölməyiblər; əksinə, Erkən Dəmir dövründə qəsdən və son dərəcə qəddar zorakılığın qurbanı olublar.
Qomolava qədim dövrlərdə Sava çayı hövzəsində mühüm yaşayış məntəqəsi, oturaq əkinçilik qrupları və köçəri xalqların görüş yeri idi. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu mədəni qovşaq gərgin sosial və siyasi münasibətlərə səbəb olmuş və nəticədə qruplardan biri qəsdən məhv edilmişdir.
Sümük analizi göstərir ki, ölənlərin 70%-dən çoxu qadın, təxminən 69%-i isə uşaq idi. Kəllələrin çoxunda küt travma və bıçaq yaraları izləri mövcuddur, bu da hücum edənlərin daha uzun boylu və atlı olduqlarını göstərir. Genetik analizlər isə dəfn olunanların əksəriyyətinin yaxın qohum olmadığını ortaya çıxarıb, diş minasının kimyəvi analizi isə onların bir çoxunun başqa bölgələrdə böyüdüyünü göstərir.
Məzarın içərisində yalnız cəsədlər yox, həm də saxsı qablar, tunc zərgərlik məmulatları və heyvan sümükləri, o cümlədən tam bir buzov skeleti də tapılıb. Bu, hətta qətl hadisəsindən sonra belə ritual yanaşmanın mövcud olduğunu göstərir.
Alimlər bildirirlər ki, bu kəşflər zorakılığın güc və nəzarət vasitəsi kimi istifadə olunduğu erkən Avropa cəmiyyətlərinin dinamikasına yeni işıq salır.
İzmedia.az
