Generativ süni intellekt tərəfindən mövcud olmayan heyvan növlərinin və ya real növlərin saxta görüntülərinin yaradılması biomüxtəliflik üzrə elmi məlumat bazalarını risk altına qoyur. “Nature Ecology and Evolution” jurnalında dərc olunan tədqiqata əsasən, bu cür inandırıcı şəkillər artıq “iNaturalist” və “eBird” kimi məşhur vətəndaş elmi platformalarında görünməyə başlayıb.
Mütəxəssislər Anderson və Liz tərəfindən aparılan müşahidələr zamanı Malayziyada çəkildiyi iddia edilən saxta dua edən mantis, Şotlandiyada süni yaratma bataqlıq qaratoyuqu və Braziliyada redaktə olunmuş qırmızıqanadlı qara qaratoyuq fotoları aşkarlanıb. Tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər ki, bu saxtakarlıqlar elmi tədqiqatlara, ekoloji qiymətləndirmələrə sıza bilər.
Problem təkcə tam süni görüntülərlə bitmir, neyron şəbəkələri vasitəsilə real fotolara olmayan detalların əlavə edilməsi də eyni dərəcədə təhlükəlidir. Baxmayaraq ki, məlumat saxtalaşdırılması elm tarixində əvvəllər də (məsələn, 18-ci əsrdəki Çarlton kəpənəyi) olub, generativ Sİ bu prosesi daha da asanlaşdırıb.
Buna baxmayaraq, “iNaturalist” kimi platformalar Sİ mənşəli kontentləri aşkar etmək üçün xüsusi alətlər tətbiq edib və təcrübəli istifadəçilər sayəsində müdafiə mexanizmlərini gücləndirir. Alimlər Sİ-dən tam imtina etməyi deyil, onun yaratdığı risklərə qarşı görüntü yoxlamasını və metaməlumat təhlilini artırmağı, həmçinin son nəticənin mütəxəssislər tərəfindən yoxlanılmasını vacib sayırlar.
İzmedia.az
